Саба таңнары

Инфаркттан ничек сакланырга

Күптән түгел бер танышыбыз инфаркттан үлеп китте. Эссе көннәр йөрәк эшчәнлегенә авырлык китергән, болай да бер тапкыр инфаркт кичергән ир-атның йөрәге мондый авырлыкны күтәрә алмаган, диде табиблар. Эссеме, салкынмы, берәр күңелле хәбәрме, кайгы-хәсрәтме - барысы да шул бер йөрәк аша уза шул... Йөрәк авыруын ничек белергә? Кайсы очракта табибка мөрәҗәгать...

Күптән түгел бер танышыбыз инфаркттан үлеп китте. Эссе көннәр йөрәк эшчәнлегенә авырлык китергән, болай да бер тапкыр инфаркт кичергән ир-атның йөрәге мондый авырлыкны күтәрә алмаган, диде табиблар.
Эссеме, салкынмы, берәр күңелле хәбәрме, кайгы-хәсрәтме - барысы да шул бер йөрәк аша уза шул...
Йөрәк авыруын ничек белергә? Кайсы очракта табибка мөрәҗәгать итәргә, инфарктны кисәтергә буламы? Шул хакта Республика клиник хастаханәсенең кардиология бүлеге мөдире Альберт Гыйльманов белән сөйләштек.
Хезмәт хакыннан канәгать булмаучыларның йөрәге ешрак авырта
- Йөрәк ул без яшәгән йорт кебек: бүлмәдәге диварлар - йөрәкнең стеналары, электр үткәргечләр - ЭКГ системасы, канализация - кан әйләнеше. Боларны барысын да бер система буларак, бәйләнештә өйрәнергә кирәк. Йөрәк көн дәвамында организмны кирәкле матдәләр, кислород белән тәэмин итеп тора. Кан басымы кинәт арту, суытып җибәрү яки, киресенчә эсселек - болар барысы да йөрәк эшчәнлегенә тәэсир итә.
- Моннан мең ел элек Әбүгалисина кызыклы тәҗрибә үткәргән. Ике бәрән күзәнәген алып чагыштырган. Берсен бүре күзәнәге белән янәшә куйган. Нәтиҗәдә, бүре белән яшәгән бәрән тиз арада җан биргән, ә тегесе яшәгән дә яшәгән. Германиядә дә галимнәр заводта тикшерү уздыр­ганнар, хезмәт хакыннан канәгать булмаган, карьера баскычыннан югары күтәрелә алмаган хезмәткәрләрдә йөрәк авырулары ешрак очрый икән. Кыскасы, стресс йөрәк эшчәнлегенә тискәре йогынты ясый. Әлеге тышкы факторлар кешенең кан тамырларында тупланган холестеринны кузгатып җибәрә.
- Кан тамырларында җыелган артык май калдыкларын, холестеринны чистартып булмыймы соң?
- Юк, сосудлар канализация торбасы гына түгел. Дөрес аңларга кирәк, холестерин молекулалары кан тамырына гына ябышмаган, алар бер күзәнәкле иң нечкә катлам аша эчкә үтеп керәләр, кан тамыры күперә, зурая, түзә алмыйча шартлый, тромб хасил була. Шул тромблар кан йөрешенә комачау итә. Кешедә инфаркт булырга мөмкин.
Авыру ул - көрәш
- Инфарктны булдырмый калу өчен нишләргә?
- Бу көнгә кадәр яшәрмен дип уйламаган идем, ә менә медицина шул дәрәҗәдә алга киткән ки, хәтта инфаркттан 70-80 процентка саклый торган медицина препаратлары барлыкка килде. Аларны табиб киңәше белән эчәргә була. Ләкин кешене көндәлек дару эчәргә күндерү бик авыр. Чөнки күпләр, аеруча ирләр, үзләрен нәрсәгәдер бәйле булганда, көчсез итеп хис итәләр, дарусыз да яши алам дип саныйлар. Ә авыру ул - көрәш. Сугышта бер генә җиңүче була. Йә авыру сине алып китә, йә син аны тимер бияләйдә тотасың. Бу сугышта дарулар - көчле корал. Бер көн генә дә дару кабул итмәсәң, двигательгә май салмаган кебек.Ул дарулар зыянлы түгел, медицина контролен узганнар. Гомер буе эчсәң дә була. Шуңа да бу хакта кеше уйлансын иде.
- Гадәттә, гел шулай бит инде ул, үз башыңа төшмәсә, белмисең, килеп төртелгәч кенә дәвалану турында уйлый башлыйбыз.
- Шулай шул, алдан кисәтү чаралары күрелсә, күп авыруларны булдырмый калыр идек. Моны мәктәп яшеннән үк сеңдерергә кирәк. Хәзер бу өлкәдә эш алып барыла инде, мәсәлән, Республика клиник хастаханәсендә ике атнага бер тапкыр пациентларга инфаркт авыруын кисәтү чаралары турында сөйлибез.
- Йөрәк авыруының беренче билгеләре нинди?
- Гадәттә, эссе көннәрдә, һава торышы кискен үзгәргән вакытта кешеләр хастаханәләргә еш мөрәҗәгать итәләр, кыш буе өйдә торганнан соң, дачаларга барып бакча эшләренә тотыну да йөрәк өчен авыр. Күкрәк турысында чәнчү, пешерү тойса, йөрәк авырулы кеше нитроглицерин төймәсе кабарга тиеш. 3 минут көткәннән соң, авырту узмаса, тагын бер төймә эчәргә, тагын 3 минуттан да хәл яхшырмаса, ашыгыч ярдәм хезмәте чакыртырга кирәк. Дөрес, беркайчан да нитроглицерин кулланмаган, әле беренче генә тапкыр йөрәгеннән зарланган кешеләргә бу даруны эчәргә кирәкми. Ул кинәт кан басымын төшерергә мөмкин. Бу даруны 500 миллиграмм аспиринга алыштырсагыз була. Иң мөһиме - көтәргә ярамый, кеше бит гел нидер көтә, авыру узар ди, таң атсын, балалар кайтсын ди. Миокард инфаркты авыруы бер сәгать эчендә тарала. Шул вакыт аралыгында кешенең кан тамырларындагы кан әйләнеше системасы җайга салынмаса, йөрәкнең бер мускулы үлә дигән сүз. Татарстанда бу эш белән тәүлек буе шөгыльләнүче җиде оешма эшли. Ә миокард үлдеме, йөрәктә җәрәхәт барлыкка килә, ритм эшчәнлеге бозыла, тын алу авырлаша.
Йөрәк өчен иң яхшысы - ял
- Йөрәк өчен иң яхшысы нәрсә?
- Ял. Йөрәк организмны бары яхшы эшләгәндә генә кан белән тулысынча тәэмин итә ала. Ә ул ял иткәндә генә эшли.
- Йөрәк эшчәнлеген яхшырту өчен берәр диета тәкъдим итмисезме соң?
- Диетасы юк, шәхсән үзем майонез ашамаска, тозлы ризыклардан ерак торырга һәм тәмәке тартмаска киңәш итәр идем. Сәламәт кешегә көненә 5-6 грамм тоз рөхсәт ителә, ә йөрәк авырулы кешеләр 1-2 грамм белән чикләнергә тиеш. Бер селедка балыгында 20 грамм тоз. «Шуба астындагы балык»ның ни дәрәҗәдә йөрәк өчен авыр икәнен чамалыйсыздыр. Никотин исә холестерин молекулаларының кан тамыр­лары катламнарына үтеп керү процессын тизләтә.
- Йөрәк авыруларын булдырмый калу өчен тагын нәрсәләргә игътибар итәргә кирәк?
- Мин пациентларымнан өч нәрсәне сорыйм. Кан басымы, холестерин күрсәткече һәм пульс тибеше. Йөрәк авырулы кешенең пульсы минутына 60 тапкырдан да артыграк типмәсә яхшы. Сәламәт кеше өчен бу күрсәткеч 90 булырга мөмкин. Кан басымы кабул ителгән нормалар буенча уртача - 120, авыру кешеләр өчен 140 норма булып санала. Шунысы да бар, кеше кан басымы югары күтәрелеп тә моны сизми икән, бу организм өчен яхшы түгел.
Димәк, йөрәк системасы стресс кичерә, кан тамыр­лары тонуста дигән сүз.
- Үләннәр белән дәвалануларга ничек карыйсыз?
- Элекке заманнарда дарулар да булмаган, кеше магия, үләннәр белән дәваланган. Боларның хәзер дә тәэсире бардыр, мөгаен, кешенең үз үзен ышандыру дигән нәрсә дә көчле бит. Тик мин, табиб буларак, мондый медицинага ышана алмыйм, әлбәттә. Могҗиза булыр дип тә көтә алмыйм, без бүген, хәзер кешенең йөрәген сакларга тиешбез.
«Авыру ул - көрәш. Сугышта бер генә җиңүче була. Йә авыру сине алып китә, йә син аны тимер бияләйдә тотасың. Бу сугышта дарулар - көчле корал. Бер көн генә дә дару кабул итмәсәң, двигательгә май салмаган кебек».


Эльвира МОЗАФФАР

Шәһри Казан

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 12 декабря 2017 в 15:56
    Вручение паспортов 12 декабря 2017 года штаб Сабинского местного ТРО ВОО «МОЛОДАЯ ГВАРДИЯ ЕДИНОЙ РОССИИ» совместно с Исполнительным комитетом Сабинского местного отделения ТРО ВПП «ЕДИНАЯ РОССИЯ», Территориальным пунктом УФМС России по Республике Татарстан в Сабинском районе, Отделом ЗАГС Сабинского муниципального района в честь Дня Конституции Российской Федерации провели вручение паспортов гражданам, достигшие 14 летнего возраста.
    89
    0
    0
  • 12 декабря 2017 в 15:46
    Впервые за последние 7 лет в Татарстане пополнился парк коммунальной техники Президент Татарстана Рустам Минниханов провел сегодня в Казани торжественное мероприятие по случаю передачи районам республики новой коммунальной техники, передает ИА «Татар-информ».
    57
    0
    0
  • 12 декабря 2017 в 15:37
    70 яшьлек Гөлсем Нурхәмитова: “Кышкы йөзүнең файдасын күрәм” Салкын тисә ул күпчелек карт-коры кебек даруханәгә йөгерми, ә шәһәр күленә килә. 70 яшьтә көлтәсе белән дару төймәләре йотуны, аяк сызлауларны, күңел төшенкелегенә бирелүне Гөлсем Нурхәмитова белми дә. Чөнки ул инде 35 ел салкын суда коенып, Әлмәтнең иң атаклы “морж”ы санала.
    79
    0
    0
  • 12 декабря 2017 в 15:33
    Җырчы Марсилиягә әнисен бер дә күрергә язмаган (ФОТО) Телеэкраннардан җырчы Марсилиянең “Мода” исемле җырына төшерелгән клибын бик еш әйләндерәләр. Сүзләрен Гөлфия Фәйзрахманова, көен Лилия Тарханова иҗат иткән булган. Клипта төп рольдә бик зәвык белән киенгән “блондинка”ны күрергә мөмкин. Ул Марсилия үзе була инде. Җырчы бу көннәрдә яңа клип төшергән. Чәч төсен дә бераз үзгәрткән. Тиздән тамашачы чираттагы клипны күрә алачак
    136
    0
    0
  • 12 декабря 2017 в 15:28
    Илсур Мортаза: «Тамашачыга аз фикер һәм күп кызык кирәк» 2-3 декабрь көннәрендә «Яңа Гасыр» телеканалы телевизор караучылар өчен Яңа ел төнендә күрсәтелә торган бәйрәм тамашасын яздырды. Берничә ел дәвамында тамашага сценарийны юморист һәм шоумен Илсур Мортаза яза. Яңа ел тамашасында ул, автор булып кына калмыйча, телевизор караучыларга үз көлкесен дә бүләк итте.
    58
    0
    0
  • 12 декабря 2017 в 15:24
    Хөрмә кексы Хөрмә кексы рецепты
    35
    0
    0
  • 12 декабря 2017 в 15:10
    «Улы өчен – “әни”, кызы өчен “мама” [тормыш хәле] Ышанам: мондый язмышлылар әйләнә-тирәбездә шактыйдыр. Тормыш бит үтә катлаулы. Һәркемнең үз сукмагы, сикәлтәле-сиртмәле үз юлы… Хәтта бер гаиләдә үскән ике балада да ике төрле балачак, ике төрле язмыш булырга мөмкин. Зәлия һәм Рөстәмдәге кебек (исемнәр үзгәртелде).
    201
    0
    0
  • 12 декабря 2017 в 15:02
    Чулман елгасында балыкчылар баткан урыннан видео барлыкка килде Коткаручылар Түбән Кама ГЭСы янында балыкчыларны эзләвен дәвам итә.
    175
    0
    0
  • 12 декабря 2017 в 14:56
    Фарид Мухаметшин вручил паспорта татарстанским школьникам в День Конституции РФ Достигшие 14-летия 34 школьника со всей республики получили главный документ гражданина РФ.
    47
    0
    0
  • 12 декабря 2017 в 14:52
    Юбилеең белән мәктәбебез! Кеше бу тормышта кем генә булмасын, гади эшчеме ул, әллә зур уңышларга ирешкән профессормы, зур дәрәҗәле министрмы, әллә президентмы, ул үзенең бу ирешкәннәре өчен иң беренче чиратта, белем серләренә төшендергән укытучысына бурычлы. Укытучы җәмгыятьтә иң хөрмәткә лаек кеше! Ул – кешелекне мәгърифәт дөньясына алып керүче . Сабый бала тормыш ваклыклары арасында югалмасын өчен , юл өйрәтеп, хәреф танытучы, җитәкләп зур тормыш юлына алып чыгучы кеше дә ул укытучы...
    382
    0
    3
  • 12 декабря 2017 в 14:30
    Эшлэр гөрли!!! Саба аграр көллияте студентлары уй-фикерләрен тормышка ашыру өстендә.
    201
    0
    0
  • 12 декабря 2017 в 14:14
    8 яшьлек кызны көчләүдә шикләнелгән кешенең фотороботы пәйда булды Җинаять 11 декабрь көнне 16.00 сәгатьтә Побежимов урамында кылына.
    211
    0
    0
  • 12 декабря 2017 в 13:38
    Рустам Минниханов совершает двухдневный рабочий визит в Италию Делегация Татарстана во главе с Президентом РТ посетит Италию 12-13 декабря.
    38
    0
    0
  • 12 декабря 2017 в 15:07
    Азат Адиевның 19 елга хөкем ителүе
  • 11 декабря 2017 в 13:09
    Татар егетләре базар уртасында "Күбәләк"не өздерә!
  • 22 сентября 2017 в 12:09
    Газетабызның 22 СЕНТЯБРЬ санында чыккан белдерүләр Стеновые и перегородочные керамзитовые блоки, канализационные кольцы, перемычки, брусчатка, бордюры, фундаментные блоки. Тел.:8(84364)39-7-42,89274305254. Прицеплар сатыла. Тел.:89173974817. Кыйбат бәядән металлолом җыябыз. Килеп алабыз. «КамАЗ»- манипулятор.Тел.:89274054649, 89272434977. Сатышевская «Стройбаза»: Автоматические ворота, пиломатериалы,...
  • 20 сентября 2017 в 06:41
    Газетабызның 20 СЕНТЯБРЬ санында чыккан белдерүләр Бетон, раствор. Доставка. Тел.:89274299800. Нәселле үгезбозаулар сатабыз. Тел.:89867120699. Откосные материалы в нарезку. Тел.: 89173993893. Сабинские окна Таш, ком, ПГС, вак таш, карер комы, торф. Тел.:89377728345,Эльмир. Бозаулар 1200.Тел.:89393371247. Ит токымлы үгезләр,...
  • 15 сентября 2017 в 16:56
    Игътибар! Эшкә чакырабыз! "Саба таңнары" редакциясенә компьютерны яхшы белүче web редактор чакырыла. Белешмәләр өчен телефон: 2-30-58
  • 11 декабря 2017 в 16:18
    Мамадышта фаҗига: 6 айлык баласын үтергән ана үз-үзенә кул салган 8 декабрь көнне Мамадыш шәһәрендә фатирда 6 айлык сабыен үтергәч, 32 яшьлек ана үз-үзенә кул салган. Аңсыз килеш хастаханәгә китерелгән ханым шунда җан бирә. Россия Федерациясе Җинаять кодексының 105 нче маддәсенең 2 нче өлеше (кечкенә яшьтәге баланы үтерү) буенча җинаять эше кузгатылган.
    477
    0
    0
  • 11 декабря 2017 в 11:42
    Россиядә беренче һәм икенче балага түләнгән айлык акчаның күләме билгеле булды Белгород өлкәсендә аның күләме – иң түбән, ә Чукотка автономияле округында иң югары булачак, диде хезмәт һәм социаль яклау министры Максим Топилин.
    452
    0
    1
  • 12 декабря 2017 в 14:52
    Юбилеең белән мәктәбебез! Кеше бу тормышта кем генә булмасын, гади эшчеме ул, әллә зур уңышларга ирешкән профессормы, зур дәрәҗәле министрмы, әллә президентмы, ул үзенең бу ирешкәннәре өчен иң беренче чиратта, белем серләренә төшендергән укытучысына бурычлы. Укытучы җәмгыятьтә иң хөрмәткә лаек кеше! Ул – кешелекне мәгърифәт дөньясына алып керүче . Сабый бала тормыш ваклыклары арасында югалмасын өчен , юл өйрәтеп, хәреф танытучы, җитәкләп зур тормыш юлына алып чыгучы кеше дә ул укытучы...
    382
    0
    3
  • 11 декабря 2017 в 15:45
    Азат Фазлыевның баюы җиткән!.. Машинада барганда, ни сәбәпледер Азат Фазлывның борыны каный башлаган.
    358
    0
    0
  • 12 декабря 2017 в 10:48
    Исламия Мәхмүтова оныгын армиягә озатканда нигә еламаган? Бүген Исламия Мәхмүтова үзенең иң олы оныгы Ришатны хәрби хезмәткә озатты. Дөрес, булачак солдат әле Казанда, ә 13 декабрь көнне аларны Ульян өлкәсенә алып китәчәкләр.
    274
    0
    0
  • 10 декабря 2017 в 13:53
    2018 елның иң куркынычсыз автомобиль модельләре билгеле Иң югары бәягә BMW 5-Series, Genesis G80, Toyota Camry лаек булган.
    251
    0
    0
  • 11 декабря 2017 в 16:35
    Тормыш авырлыкларын җиңгән 5 ҮРНӘК КЕШЕ Күбебез тормыш авырлыкларында, килеп чыккан уңышсызлыкларда үзебезне түгел, ә башка факторларны гаепләргә ашыгабыз.
    247
    0
    1
  • 11 декабря 2017 в 11:15
    “Мин киттем – хатыным, балаларым кадерлерәк” Без гаиләдә ике кыз үстек. Кечкенә чагыбызда әтиебез фаҗигале төстә үлеп китте һәм безне үстерү әнинең үзенә генә калды. Рәхмәт аңа: кешедән ким-хур итмәде, барлык көчен куеп, икебезне дә укытты, тормышта үз юлыбызны табарга ярдәм итте. Кызганыч, әниебез дә мәрхүмә инде, урыны оҗмахта булсын!
    246
    0
    0