Саба таңнары

Кино ничек туган? [+фото]

Республиканың дәүләт архивларында кинематографның барлыкка килүеннән башлап, аның үсешенә багышланган бай материаллар сак­лана. Кинематографның барлыкка килүенә - 120 ел. Бу вакыйга бертуган Люмьерлар фамилиясе белән бәйле, фильмнар Франциядә күрсәтелә башлый. Беренче сеанслар төссез һәм тавышсыз булсалар да, тамашачы арасында алар тиз популярлык яулый.

Россиядә беренче кино Санкт-Петербургта 1896 елның маенда күрсәтелә. Бер елдан соң казанлылар да кино күрә ала. Тора-бара башкалабызда кинотеатрлар ачыла. Баштарак кинотеатрлар өчен торак биналары җиһазландырыла. 1908 елда Казан губернаторы М.Стрижевскийга кинотеатрлар ачуны сорап мөрәҗәгать итәләр.

Кино җиһазларының төп өлеше Казан үзәгендә була. 1908 елда кинотеатрларның саны сигезгә җитә. Шулай ук җәйге ачык һавадагы театрлар да эшли. Җәйге театрларның берсе - «Эрмитаж» бакчасында күңел ачу программасыннан тыш картиналар күрсәтелә торган була.

1911 елда шәһәрдә тугыз театр эшләве мәгълүм. Ә 1915 елдан кинотеатрлар өчен яңа биналар төзелә башлый. Аларның саны уналтыга җитә.

Совет властеннан соң кино сәнгате популярлаша. Беренче мәртәбә татарча «Булат-батыр» дигән кино 1928 елның февралендә күрсәтелә. Ул ТАССРның халык комиссариаты заказы белән төшерелә. Фильмда кенәз Потемкинга тәрбиягә эләккән Әсфән исемле татар малаеның язмышы сурәтләнә. Ул, егет булгач, әтисе Булат белән яу кырында очраша. Соңыннан икесе дә Пугачев лагерена күчәләр. Дәүләт архивларында әлеге киноның афишасы сак­ланган.

Кинотеатрларның репертуары да заман белән бергә атлый. Бүгенге көнгә кадәр кайсы чорда нинди кинолар күрсәтелгәнлеге хакындагы афишаларны дәүләт архивларында кү­рергә мөмкин.




Люция ХӘБИБУЛЛИНА

http://www.shahrikazan.com/

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 26 апрель 2018 - 10:15
    StandUp. Тукай.
  • 21 апрель 2018 - 14:57
    Астанада яңадан кыш җиткән
  • 24 апрель 2018 - 14:47
    Тарихи бина сүтелгәндә Саба үзәгендә башта “Росгосстрах” иминият компаниясе филиалы, Саба агентлыгы хезмәткәрләре, аннары орлыкчылык инспекциясе, шулай җәза үтәтү инспекторлары эшләгән тарихи бина сүтелә.
    536
    1
    1
  • 24 апрель 2018 - 10:31
    Кайчан җылытачак? Яз җитте дип сөенергә дә өлгермәдек, апрель ахырында, буранлап-буранлап, кар яварга тотынды. Шкафка алып куйган җылы киемнәрне кабат чыгарырга туры килде хәтта. Татарстан ЮХИДИ идарәсе исә машина йөртүчеләргә кышкы тәгәрмәчне җәйгесенә алмаштырырга ашыкмаска киңәш итә. Язны тагын күпме көтәсе? Синоптиклар әлеге сорауга җавап бирергә ашыкмый.
    533
    1
    0
  • 24 апрель 2018 - 17:57
    Татарстанда балалар боз өстендә агып киткән Балаларга ярдәмгә Чаллы коткаручылары килгән.
    474
    0
    1
  • 24 апрель 2018 - 16:45
    Иртәгә безне нинди һава торышы көтә? Төнлә минималь температура -1 дән - 6 градуска кадәр , көндез +4 тән +9 градуска кадәр булыр дип көтелә.
    422
    0
    1
  • 25 апрель 2018 - 11:37
    “Кызыгыз мәет юа беләме?” (Язмыш) Язгы сулар кузгалгач, гел Нурлы апа искә төшә. Авыл уртасыннан юл күтәртеп, асфальт салынганда, тыкрык турына торба салырга оныталар. Ә басудан төшкән су йорт каршындагы канауга гына сыешмый, ел да Нурлы апаның өенә керә башлый. Ялгыз карчыкның ай-вайларын ишетүчеләр аз булгандыр, күрәсең. Нурлы апа зарын республика матбугатына гел хәбәр итеп торды.
    377
    0
    1
  • 26 апрель 2018 - 16:25
    27 апрельгә һава торышы 27 апрель көнне Татарстанда аязучан болытлы һава көтелә.
    349
    0
    0
  • 24 апрель 2018 - 11:22
    Ачыктан-ачык: Илназ Гавриповка әти булырга тәкъдим ясаганнар Популяр Җырчы Илназ Гарипов белән соңгы арада әллә нинди хәлләр булып тора. Төрмәдә дә утырып чыкты, концертына памперслар да алып килделәр.
    334
    1
    0
  • 24 апрель 2018 - 16:38
    Язмыш сынавы (Хикәя) Билгесезлек, мөгаен, иң авыр җәзадыр. Кайда ул? Ничек? Кем белән?Аны шушы сораулар гына борчыды.
    288
    0
    1
Ночной режим