Кара карлыган: Татар бакчасының кара алтыны

Кара карлыганны халык телендә еш кына «бакчаның кара алтыны» дип йөртәләр. Бу юкка гына түгел. Ул — витаминнар һәм файдалы матдәләр чыганагы гына түгел, ә татар халкының милли ризыклары (кайнатма, как, компот) өчен иң кирәкле ингредиент. Аның файдасы нәрсәдә соң?

1. С витамины буенча рекордсмен

Кара карлыганда С витамины (аскорбин кислотасы) лимонга караганда 4-5 тапкырга күбрәк! Бу иммунитетны ныгыту, салкын тиюдән саклану һәм организмның гомуми тонусын күтәрү өчен иң яхшы чара.

2. Йөрәк һәм кан тамырлары өчен файдалы

Карлыган составындагы Р (рутин) витамины кан тамырларының стеналарын ныгыта, аларның үткәрүчәнлеген киметә һәм кан басымын нормальләштерергә ярдәм итә. Шулай ук анда калий күп, ул организмнан артык сыеклыкны чыгара һәм йөрәк эшчәнлегенә уңай йогынты ясый.

3. Организмны чистарта

Карлыган — табигый антиоксидантлар җыелмасы. Ул организмны картаюдан саклый, токсиннардан һәм шлаклардан чистарта. Пектин матдәләре исә эчәклек эшчәнлеген яхшырта.

4. Тән тиресен матурлый

Карлыганнан ясалган битлекләр тән тиресен агарта, пигмент тапларын киметә һәм ялкынсынуны баса. Аның согы белән битне юу тиредәге майлылыкны тигезли.

5. Хәтерне яхшырта

Галимнәр раславынча, карлыгандагы антиоксидантлар баш миенең когнитив функцияләрен яхшырта һәм хәтерне ныгыта.

Ничек кулланырга?

Татар халкы аны төрле рәвештә куллана:

• Кайнатма: Иң популяр ысул. Витаминнар саклансын өчен, аны «биш минутлык» итеп яки шикәр комы белән бутап, суыткычта сакларга киңәш ителә.
• Как: Кышка әзерләнә торган иң файдалы ризыкларның берсе.
• Сок: Яңа сыгылган сок бик файдалы, ләкин аны шунда ук эчү яхшы.

Кемнәргә сак булырга? Кара карлыган кислоталылыгы югары булганга, ашказаны җәрәхәте (язва) яки гастритның кискен фазасы булган кешеләргә аны чамадан тыш кулланырга киңәш ителми.

Бакчагызда бу куак булмаса, көзен базардан сатып алып, кышка запас әзерләгез!

Чыганак-фото: Ясалма фәһем