«Тишек бюджет» белән ничек көрәшергә: Көтелмәгән чыгымнардан саклануның 5 ысулы

1. «Финанс мендәре» (Резерв фонды) булдыру Бу — иң гади, әмма иң нәтиҗәле корал. Сезнең максат — акчаны ниндидер конкрет әйбер өчен түгел, ә бөтенләй тотылмыйча торган хәл өчен җыю.

• Ничек башларга: Керемегезнең 10% ын шунда ук аерым счетка күчереп барыгыз. Әгәр моңа көчегез җитмәсә, 5% тан яки хәтта көнгә 100 сумнан да башлагыз.
• Кая сакларга: Бу акчалар «икенче карточкада», банк вкладында яки конвертта ятарга тиеш. Иң мөһиме — алар сезнең кул астындагы (картадагы) акча булмасын. Уен-көлке беткәч, бу фонд гадәти кибеттәге сатып алулар өчен түгел, ә фәкать форс-мажор очраклары (ремонт, дәвалану, эштән колак кагу) өчен генә кулланыла.

2. «Ярты еллык календарь» принцибы Күп кенә зур чыгымнар безгә сюрприз булып тоела, ләкин аларны еллык календарьга карасаң, алдан күрергә мөмкин.

• Нәрсәне исәпләргә: Елга ике тапкыр машинага техник карауз үткәрү, фатир өчен түләүләрнең сезонлы артуы (җылыту сезоны), туган көннәр, Яңа ел бүләкләре, балаларның мәктәпкә әзерлеге.
• Ничек эшләргә: Бүгенге көннән алып киләсе 6 ай эчендә булачак барлык «зур» даталарны билгеләгез. Мәсәлән, декабрьдә Яңа ел, майда бакча эшләре өчен кирәк-ярак. Шушы суммадан чыгып, һәр ай саен әз-әзләп акча җыя башлагыз. Декабрь килеп җиткәндә, сез инде «буш кесә»дән түгел, ә әзер фондтан түлиячәксез.

3. «30 көн кагыйдәсе» (Импульсив сатып алуларга каршы вакцина) Без еш кына эмоцияләргә бирелеп, үзебезгә кирәкмәгән әйберләр сатып алабыз. Бу «тишек»не томалау өчен үз-үзеңне бераз тоткарларга өйрәнергә кирәк.

• Ысул: Сезгә нәрсәдер ошап китте (ул бик арзан булса да), ләкин ул чыганак планыгызда юк. Картаны куегыз да, 30 көн көтегез.
• Нәтиҗә: 30 көннән соң ихтыяҗыгызның 90% ы югалачак. Әгәр дә теләк кимемәсә, димәк, бу чыннан да кирәкле әйбер. Моннан тыш, ярты ай яки бер ай эчендә товарга ташламалар булырга мөмкин.

4. Чыгымнарны автоматлаштыру («Үзеңә налог») Кеше факторына ышаныч азрак. Кулга кергән бөтен акчаны туздырырга яратабыз.

• Ничек оештырырга: Хезмәт хакы килгән көнне үк (яки икенче көнне) мобиль банк кушымтасында «автоперевод» көйләгез.
• Мисал: Керемегезнең 10% ы резерв фондына, 5% ы озак вакытка исәпләнгән максатларга (ял, уку) автомат рәвештә аерым счетка китәргә тиеш. Калганы гына «гамәли» картада калсын. Сез акча туздырганда, инде үзегезгә «салым» түләнгән була.

5. «Чиста нокта» көне (Ай башыннан дөрес файдалану) Күп кешеләр ай башында акчаны мулдан туздыра, ә ай ахырында ипигә дип кредит ала.

• Стратегия: Айның беренче атнасында иң кирәкле, ләкин күңелсез чыгымнарны каплагыз: ипотека/фатир арендасы, коммуналь хезмәтләр, ризык запасы.
• Сер: Айның беренче көннәрендә «артык» акча булмау сәбәпле, сез артык купшы киенүдән яки кыйммәтле кафега йөрүдән тыелып торасыз. Бюджет тигезләнә, ә «тишекләр» азая.