Кызыклы сораулар һәм җаваплар: «Кеше организмы – иң катлаулы механизм»

Кеше организмы – безнең белән һәрвакыт янәшә, ләкин аның турында без бик аз беләбез. Бүген без сезнең белән кеше организмы турындагы иң кызыклы сорауларга җавап эзләрбез.

Сорау 1: Кеше организмы – ул чыннан да шулкадәр катлаулымы? Аны ни белән чагыштырып була?

Җавап: Әлбәттә. Кеше организмы – дөньядагы иң катлаулы система. Аны хәтта иң заманча суперкомпьютер белән дә чагыштырып булмый. Мәсәлән, кешенең баш миендә якынча 86 миллиард нейрон бар. Бу санны күз алдына китерү кыен, ләкин шунысын әйтергә мөмкин: әгәр дә без бу нейроннарны бер-берсенә тоташтырсак, аларның озынлыгы Айга кадәр барып җитәр иде. Моннан тыш, безнең организмдагы кан тамырларының гомуми озынлыгы 100 000 километрдан артып китә. Бу – Җир шарын ике ярым тапкыр урап чыгарга җитәрлек ара.

Сорау 2: Безнең тән температурасы ни өчен нәкъ 36,6 градус? Бу сан очраклымы?

Җавап: Юк, бу очраклы сан түгел. 36,6 градус – ферментлар (ашкайнату, энергия бүлеп чыгару процессларын көйләүче аксымнар) өчен иң оптималь температура. Әгәр тән температурасы 37 градустан югарыракка күтәрелсә, ферментларның структурасы бозыла башлый, алар үз функцияләрен үти алмый. Әгәр түбәнәйсә, барлык химик реакцияләр дә акрыная. Шулай итеп, организм үзенең «утырту температурасын» саклап калырга тырыша.

Сорау 3: Йоклаган вакытта безнең гәүдә авырлыгы кими диләр. Бу дөресме?

Җавап: Бу – кызыклы күзәтү һәм ул дөреслеккә туры килә. Төнге йокы вакытында без суны пар рәвешендә тир һәм сулыш алу аша югалтабыз. Шулай ук организм төнлә матдәләр алмашы продуктларыннан арына. Нәтиҗәдә, иртән уянгач, без кичтән бераз авыррак булабыз. Гадәттә, бу аерма 200-500 грамм тәшкил итә.

Сорау 4: Ни өчен безнең бармаклар суда җыерылып чыга? Моның нинди файдасы бар?

Җавап: Элек-электән бу күренешне эволюциянең бер өлеше дип саныйлар. Борынгы кешеләргә дымлы шартларда азык эзләргә туры килгән. Бармак очлары җыерылып чыгу аларга тайгак предметларны (балыкны, ташны) яхшырак тотарга ярдәм иткән. Хәзерге заманда да без кулларыбызны суда тотканда, шул ук механизм эшли.

Сорау 5: Кеше организмының иң көчле мускулы кайсы?

Җавап: Күпләр иң көчле мускул дип телне атый, ләкин бу алай түгел. Иң көчле мускул дип телгеч мускулын (жевательная мышца) атыйлар. Ул казна сөяген күтәрә һәм азыкны чәйнәгәндә зур басым ясый. Аның ярдәмендә кеше үз авырлыгыннан 80 тапкыр артыграк көч (якынча 90 кг) тудыра ала.

Редакция: Рәхмәт сезгә! Кеше организмы турында тагын да күбрәк беләсегез килсә, безнең сайтны күзәтеп барыгыз.

Укучылар өчен бирем:

Ә сез үзегезне кызыксындырган сорауны язып калдыра аласыз! Без аларның иң кызыклыларын сайлап алып, киләсе саннарда белгечкә юлларбыз.

Фото: ясалма фәһем