Яңгыр турында 10 кызыклы факт: тәрәзә артындагы серле тамчылар

1. Яңгырның исе юк. Сезнең «яңгыр исе» дип тоелган нәрсә — ул петрихор исеме белән билгеле химик матдәләрнең комбинациясе. Яңгыр җиргә төшкәч, андагы бактерияләр (актиномицетлар) тарафыннан ясалган геосмин дигән матдә һавага күтәрелә. Нәкъ менә шушы ис безгә яңгырны хәтерләтә дә инде.

2. Иң зур тамчы. Гадәттә, яңгыр тамчылары 0,1 мм дан 5 мм га кадәр була. Әмма атмосферадагы экстремаль шартларда (мәсәлән, төтендән ясалган болытларда) тамчылар 8-9 мм га кадәр үсә ала. Мондый «алып» тамчылар җиргә төшкәндә, үз авырлыгыннан «сынмыйча», парга әйләнеп бетмичә, шактый зур тизлек белән ява.

3. Яңгырның «тавышы». Яңгыр явуның үзенчәлекле тавышы бар. Бу тавышның сәбәбе — һавадагы куышлыкларның (пузырь) шартлавы. Тамчы су өслегенә төшкәч, вак куыклар хасил була, алар шартлый һәм без ишеткән тавышны барлыкка китерә.

4. Кешеләрнең яңгырга аллергиясе була ала. Кайбер кешеләр өчен яңгыр — чын мәгънәсендә сынау. Аларның организмы су тамчыларындагы аллергеннарга (мәсәлән, тузанга яки үсемлек спораларына) реакция бирергә мөмкин. Мондый аллергия вакытында тән кычыта, күзләр яшьләнә.

5. Дөньядагы иң явым-төшемле урын. Һиндстанның Мегхалая штатында урнашкан Черапунджи шәһәре — дөньядагы иң явым-төшемле урыннарның берсе. Биредә елына уртача 12 метрга кадәр яңгыр ява. Монда кешеләр хәтта яшәү өчен «тере күперләр» үстерәләр — алар агач тамырларыннан ясала.

6. Яңгырдан соңгы салават күпере.  Салават күпере — ул кояш нурларының су тамчыларында сынуы һәм спектрга таркалуы нәтиҗәсе. Яңгырдан соң кояш чыкса, атмосферада меңләгән кечкенә призма пәйда була, алар безгә төсләр палитрасын бүләк итә.

7. Яңгыр — музыка илһамчысы. Күп кенә танылган музыкаль әсәрләр нәкъ менә яңгырлы көннәрдә туган. Яңгыр тавышы ритм һәм моң чыганагы булып тора. Иң танылган мисалларның берсе — Энио Морриконеның «Профессионал» фильмы өчен язылган «Chi Mai» көе.

8. Тарихта тере җан ияләре яву очраклары теркәлгән. Мәсәлән, балыклар яки бакалар яңгыры. Бу күренеш көчле җил-давыллар вакытында сулыклардан (күл, елгадан) хайваннарны күтәреп алып, берничә километрга кадәр алып китү белән аңлатыла.

9.  Явым-төшемнең 100% ы да җиргә кире кайтмый. Суның бер өлеше парга әйләнеп, атмосферада кала, икенче өлеше үсемлекләр һәм туфрак аша сеңеп, грунт суларына китә.

10.  Тикшеренүләр күрсәткәнчә, явым-төшемнән соңгы саф һава составында негатив ионнар арта. Нәкъ менә шуңа күрә дә яңгырдан соң урамга чыгу күңелгә рәхәтлек бирә, баш мие эшчәнлеген яхшырта һәм стресс дәрәҗәсен киметә.

Яңгыр ява икән, моңа карап кына кәефегез төшмәсен! Ул — табигатьнең яшәрүе, чистарынуы һәм безгә биргән бушлай спа-процедурасыннан ләззәт алу мөмкинлеге. тәрәз төбендәге чәйне эчеп, шушы серле тамчыларның тылсымын тоегыз!

Фото: Ясалма фәһем