Тиздән 1 сентябрь...
- Сигезенче ай, ләкин «җиде» дип атала. Сентябрь исеме латинча septem (җиде) сүзеннән килеп чыккан. Борынгы Рим календаре буенча ел марттан башланган, шуңа күрә сентябрь җиденче ай булган. Хәзер ул тугызынчы ай, әмма атамасы үзгәрмәгән.
- Элек Яңа ел 1 сентябрьдә башланган. 1492 елдан алып 1699 елга кадәр Россиядә ел нәкъ менә көзнең беренче көнендә башланган. Бу традиция Византиядән кергән. Пётр I генә Яңа елны 1 гыйнварга күчергән.
- Бөтен ил өчен дата очраклы рәвештә сайланмаган. 1935 елда СССРда мәктәпләрдә укуларны барлык җирдә дә 1 сентябрьдән башларга дигән рәсми карар кабул ителә. Моның сәбәбе — авыл хуҗалыгында урып-җыю эшләре тәмамлану; балалар бакча-кырлардан бушап, парта артына утыра алган.
- «Белем көне» бәйрәме. Рәсми рәвештә 1 сентябрьне бәйрәм итү турында указ бары тик 1984 елда гына чыга. Аңа кадәр бу гадәти уку көне иде. Әлеге идеяне Краснодар укытучысы Фёдор Брюховецкий тормышка ашыра, ул линейкаларны тантаналы итеп уздыра башлый.
- Россиядән тыш та бу дата популяр. Кытай белән Япониядәге кебек үк, безнең илдә генә түгел, Казахстан, Беларусь, Әрмәнстан һәм башка кайбер дәүләтләрдә дә уку елы шушы көнне башлана. Ләкин, мәсәлән, Австралиядә уку февральдә, ә Япониядә апрельдә старт ала.
- Мәктәп формасы тарихы. Совет чорында ак алъяпкычлар — бәйрәм билгесе була. Атна дәвамында кызлар кара фартук кигән, ә якшәмбе саен акка алыштырганнар. Бу традиция бүген дә «Соңгы кыңгырау» көннәрендә саклана.
- Галимнәр өчен дә истәлекле көн. Нәкъ 1 сентябрьдә Мәскәүдә атаклы МГУның төп бинасы (Воробьевы горы) ачыла, Санкт-Петербургта исә Россия Фәннәр академиясенең зур китапханәсе үз ишекләрен ачкан.
Чыганак: Интернет/ясалма фәһем
Фото: Ясалма фәһем
Нет комментариев