Ялларда кышка томат согы ясыйбыз

Кирәкле ингредиентлар:

• өлгергән, итләч помидорлар (1 кг помидордан якынча 0,6–0,7 литр сок чыга);
• тоз (тәм буенча, якынча 1 литр сокка 1 чәй кашыгы);
• шикәр (помидор әчерәк булса, ярты яки бер чәй кашыгы);
• үзегез теләгән тәмләткечләр: төелгән кара борыч, базилик, сельдерей сабагы, сарымсак.

Җиһазлар:

• Иттарткыч яки блендер;
• Вак тишекле иләк яки марля (тузанның юеш варианты да бара);
• Зур савыт (иләкне куяр өчен);
• Тирән кәстрүл;
• Стерильләштерелгән банкалар (озак сакларга теләсәгез).

Ясау ысулы:

1. Помидорларны әзерләү. Яшел урыннарын кисеп алыгыз, яхшылап юыгыз. Помидорларны дүрт кисәккә бүлегез. Әгәр кабыгы ошамаса, аларны 1 минут кайнар суда пешекләп, аннан салкын суга салып, кабыгын салдырып була.
2. Ваклау. Помидорларны блендерда ваклагыз яисә иттарткычтан чыгарыгыз. Шулай ук вак угычта усагыз да була. Масса пюресыман булырга тиеш.
3. Кайнату. Пюре массасын тирән кәстрүлгә салыгыз. Уртача утка куегыз. Кайнап чыккач, утны киметегез. Күбеген җыеп торыгыз. Сокның куелыгы сезнең канәгатьлек белән бәйле:
   • Сыек табигый сок өчен — 15–20 минут;
   • Томат пастасына охшаган куе эчемлек өчен — 40–60 минут (бу вакытта ул тагын да кими). Согыгыз көеп китмәсен өчен, еш кына болгатып торыгыз.
4. Тәмләткечләр өстәү. Сокка тоз, шикәр һәм төелгән борыч салыгыз. Тәмләткечләрне соңгы стадиядә генә өстәгез, югыйсә алар озак кайнау аркасында үз исен югалтырга мөмкин. Тагын 5 минут кайнатыгыз.
5. Сыгу (фильтрация). Бу иң мөһим этап. Кайнатылган массаны зур савыт өстенә куелган вак тишекле иләк аша сөзегез. Массаны кашык яки силикон шпатель белән ныклап изгәләгез — суты тулысынча агып бетсен. Иләктә бары тик кабык һәм орлыклар гына калырга тиеш. Иң үтә күренмәле сокны марля аша сыгып алсаң, ул тагын да чиста була.
6. Кабат җылыту. Сөзелгән сутны кабат кәстрүлгә бушатыгыз, кирәк булса, бераз гына кайнатып чыгарыгыз (5 минут) һәм сүндерегез.
7. Тутыру. Сокны стериль банкаларга яки шешәләргә агызыгыз. Капкачларын ныклап ябыгыз.

Суга батырып саклау ысулы (консервация): Әгәр сокны озак вакыт сакларга теләсәгез, банкаларны томалап куярга кирәк. Моның өчен капкач ябылган банкаларны кире сулы кәстрүлгә төшерегез (су банканың иңеннән югарырак булмасын). Су кайнап чыкканнан соң, 1 литрлы банкаларны 15 минут, 0,5 литрлы банкаларны 10 минут тотыгыз. Аннары банкаларны әйләндереп каплагыч белән каплап, тулысынча суынганчы шул килеш калдырыгыз.

Табигый туңдыру ысулы: Әгәр банкалар тутырырга теләмәсәгез, суытылган томат сутын боз савытларына салып, туңдыргычка урнаштырырга мөмкин. Кыш көне ашка яки соусларга кушу өчен бик уңайлы.

Файдалы киңәшләр:

• Сокка баллы болгар борычы, кишер яки сельдерей кушыгыз. Аларны помидор белән бергә блендерга салыгыз — витаминнар составы байрак булачак.
• Томат сутында ликопин дигән файдалы матдә бар. Ул термик эшкәртүдән соң тагын да яхшырак үзләштерелә, шуңа күрә өй согы кибетнекенә караганда файдалырак та санала.
• Сокка аз гына лимон кислотасы (1 литрга оч кашык очы белән) өстәсәгез, ул озаграк сакланачак һәм банкаларда «шартламаячак».

Фото: Ясалма фәһем