Йокы һәм хезмәт — акыл көзгесен чистартуның берничә тылсымлы юлы

Хәрәкәт ул — ми өчен иң яхшы витамин

1. Без хәрәкәт иткәндә организмда нәрсә бара соң? Физик активлык вакытында кан агышы көчәя. Димәк, ми күзәнәкләренә кислород һәм глюкоза күбрәк килә. Нәтиҗәдә:

• Игътибар арта, хәтер яхшыра;
• Баш мие «үсү факторлары» (BDNF) дип аталган матдә бүлеп чыгара. Ул яңа нейрон элемтәләр ясарга ярдәм итә — ягъни без тизрәк уйлый һәм яңа мәгълүматны сеңдерә башлыйбыз;
• Стресс гормоны — кортизол кими, ә бәхет гормоны — эндорфиннар күтәрелә.

2. Татар халкының генетик коды: саф һава.  Безнең бабаларыбыз офис креслосында утырмаган. Аларның тормыш рәвеше үзе үк менә дигән кардио-тренировка булган: ат өстендә йөрү, печән чабу, урман-кырлар буйлап йөрү. Бүген безгә спортзалга йөрергә дә кирәкми. Иң файдалысы — табигатькә кайту.

• Саф һавада йөрү: Паркта яки урман сукмакларында 40 минут җәяү йөрү — ул буыннар өчен генә түгел, нерв системасы өчен дә дәва. Монда техника мөһим түгел, ритм һәм сулыш алу мөһим.
• Иртәнге зарядка: Катлаулы күнегүләр кирәкми. Кул-аякларны яздыру, сыгылу-сузылу. Бу — иртәнге «минеральләштерү» процессы, ул тәнне уятып кына калмый, баш миен дә эш режимына көйли.

3. Туклану: Акыл өчен «ягулык» сайлау.  Милләттәшебезнең табыны мул, камырлы ризыкларга бай. Ашказаны-эчәк тракты ничек эшләсә, ми дә шулай эшли. Артык баллы һәм майлы ризык канга «каты» шикәр күтәрә, аннан соң кинәт энергия югала — бу исә апатиягә һәм фикер туплый алмавына китерә.

• Көзге муллык: Кабак, кишер, чөгендер — болар барысы да антиоксидантлар. Алар ми күзәнәкләрен картаюдан саклый.
• Ит һәм балык: Аксым — нейромедиаторлар (мәгълүмат тапшыручылар) төзелеше өчен чимал.
• Балан, миләш, кара җиләк: Безнең төбәктә үскән бу җиләкләр баш миенең кан әйләнешен яхшыртуда лидерлар булып тора.

Татар халкының «Ачу — дошман» фәлсәфәсе белән стрессны физик эш аша җиңү серләре

4. Йокы — иж яхшысы  Йокысызлык — заман чиренең чираттагы корбаны. Кеше йоклаганда, аның баш мие узган көндә алган барлык мәгълүматны «чистарта», архивка сала. Йокы җитмәсә, «файллар» бутала, истәлекләр тоныклана, эмоцияләр контроле югала.

• Кагыйдә: Йоклар алдыннан гаджетларны читкә куярга. Зәңгәрсу яктылык (экраннар) мелатонин (йокы гормоны) бүленеп чыгуны тоткарлый. Аның каравы, җылы сөт эчеп, тәсбих тарту яки дога уку нерв системасын тынычландыра.

5. Гармония табу: «Усаллыкны юкка чыгару» Татар халкында «Ачу — дошман, акыл — дус» диелә. Эчке киеренкелекне физик яктан чыгарып бетермәсәк, ул остеохондроз, баш авырту һәм депрессиягә әйләнә.

• Хезмәт терапиясе: Бакча казу, идән юу, гөлләргә су сибү — болар барысы да медитациянең бер төре. Мондый монотон физик эш баш миен «ял иттерә».
• Күнегүләр: Көрәш секцияләренә йөрү, гимнастика ясау агрессив энергияне конструктив формага күчерә.

Без социаль челтәрләрдә: Телеграм, ВКонтакте, ТикТок, Ютуб, Одноклассники, Твиттер, Яндекс.Дзен