Герой батырлыгын гаиләсенә кайтарырга

“Герой исемен гаиләгә кайтарырга!” “Хәрби Дан клубы” ассоциациясе эшче төркеме тарафыннан, аның рәисе Михаил Черепанов җитәкчелегендә эшләнгән шушы исем астындагы проект 2025 елда Татарстан Республикасы Рәисенең гражданлык җәмгыятен үстерүгә бирелә торган гранты җиңүчесе булды.

Проект ассоциация, Марий Эль Республикасының «Татар төбәк тарихчылары җәмгыяте» иҗтимагый оешмасы, «Бөек Ватан сугышы мемориалы» сайты һәм шулай ук Казан шәһәре Яңа Савин районының «Простор» балалар һәм яшүсмерләр туризм һәм экскурсияләр йорты каршындагы «Яшь эзтабар» берләшмәсе активистлары тарафыннан тормышка ашырылды.

“Они не вернулись из боя» («Алар сугыштан әйләнеп кайтмадылар») исемле Хәтер китабы нәшер ителде. Анда 1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышы чорында «хәбәрсез югалган» дип саналган, әмма табылып, яңадан тарихка кайтарылган 3000 кешенең хезмәт итү һәм һәлак булу урыннары турында мәгълүматлар бирелгән. Шулай ук Кызыл Байрак, II һәм III дәрәҗә Дан ордены, I һәм II дәрәҗә Ватан сугышы орденнары белән бүләкләнгән 671 кеше турында да мәгълүматлар тупланган. Аларның батырлыклары турында тасвирламалар бары тик XXI гасырда гына сер итеп сакланудан чыгарылган. Бүләкләү кәгазьләре, хезмәт итү урыннары, күп очракта хәтта һәлак булу шартлары турында мәгълүматлар Россия Федерациясе Саклану министрлыгының «Подвиг народа», «Память народа» һәм «ОБД Мемориал» сайтларында бастырылган, әмма алар туганнарына барып җитмәгән.

Проект электрон мәгълүмат базасы булдыруны, шулай ук исемлекләрне Татарстан муниципаль районнарының барлык газета редакцияләренә һәм массакүләм мәгълүмат чараларына таратуны күздә тота. Табылганнар арасында Саба муниципаль районында туган яки яшәгән,  сугышта һәлак булган 37 кеше дә бар. Әлегә исемлек һәлак булу урынын күрсәтмичә тәкъдим ителә. Тулырак мәгълүмат алырга теләүчеләр проектта катнашучыларга echovoyni@yandex.ru  адресы буенча мөрәҗәгать итә ала.

Бөек Ватан сугышы башлануга 85 ел тулган елда, илне саклап һәлак булган, яралардан һәм әсирлектә үлгән якташларның батырлыгы турында, ниһаять, аларның кече ватаны халкы белергә тиеш.

Алга таба китапны Татарстан Республикасының районнарына тарату, мәктәпләрдә "Хәрби дан" почмаклары булдыру, анда һәр муниципаль районда туган батырлар турында стендлар урнаштыру планлаштырыла.

СЧИТАЛИСЬ ПРОПАВШИМИ БЕЗ ВЕСТИ В ГОДЫ ВЕЛИКОЙ ОТЕЧЕСТВЕННОЙ ВОЙНЫ

АБУЗЯРОВ РАШИД, г.р. 1913, д.Елышево, моб. Сабинским РВК, 247 сд(1144 сп, 340 сд), погиб 4.03.44

АЛИМОВ АГМАЛ КАМАЛОВИЧ, г.р. 1906, Сабинский р-н, мл.л-т, 15 гв.вдсп, 4 гв.вдд, погиб 22.03.44

БАРИЕВ ВАЛИ, г.р. 1920, Сабинский р-н, 58 сд, погиб 25.10.43

БЕЛОВ РАДОФИЙ АЛЕКСАНДРОВИЧ, г.р. 1924, д.Сад-Ключ, умер от ран 05.44

БЕЛОВ САФРОН ЯКОВЛЕВИЧ, г.р. 1917,  с.Ямбулат, моб. Сабинским РВК, 1126 сп, 334 сд, погиб 15.10.43

ВАЛИУЛЛИН ГАЛИМБЕК ВАЛИУЛЛОВИЧ, г.р. 1898, с.Верхний Отар,  174 сд, погиб 27.3.44

ГАЛИМУЛЛИН ХАЛИМ, г.р. 1895, Сабинский р-н, 3 шисбр, погиб 10.10.43

ЗАМАЛИЕВ АГЗАМ ЗАМАЛИЕВИЧ, г.р. 1912,  моб. Сабинским РВК, погиб 9.41

ИГНАТЬЕВ ВЛАДИМИР МИХАЙЛОВИЧ, г.р. 1923, Сабинский р-н, 331 сд, погиб 6.3.44

КАМАЛОВ САМИГУЛЛА, г.р. 1910, д.Мингер, моб. Молотовским РВК г.Екатеринбург, 375 сд, погиб 26.12.41

КАРАМОРКИН АЛЕКСЕЙ МИХАЙЛОВИЧ, г.р. 1923, Арский р-н, с.Новое Чурилино, моб. Сабинским РВК, мл.л-т, ком.СУ-85, 1447 сап, 5 гв.мк, погиб 29.3.45

КАШАЕВ АБДУЛХАК, г.р. 1912, Сабинский р-н, с.Сатышево, моб. Бауманским РВК г.Казани,  погиб 4.43

КОЗЛОВ АЛЕКСАНДР ИВАНОВИЧ, г.р. 1919, с.Александровка (ст.Шемордан, Первомайская, 12), моб. Сабинским РВК, 25 отд.взв.пеш.разв, 152 сд, погиб 9.41

КУЗЬМИН АЛЕКСАНДР ГАВРИЛОВИЧ, г.р. 1905, моб. Сабинским РВК, 3 п мп Черном.флота, погиб 4.6.42

МИЯССАРОВ АББАХ, г.р. 1919, д.Татарская Икшурма,  41 гв.сд, погиб 42

МУБАРАКШИН БАДЫК МУБАРАКШИНОВИЧ, г.р. 1914, д.Кзыл-Чулпыч,  мл.л-т, 615 сп,  погиб 7.41

МУСИН АБДУЛЛА, г.р. 1919, Сабинский р-н, моб. Сабинским РВК, 47 гв.сд, погиб 25.11.42

МУХАМЕТШИН МУБАРАКША МУХАМЕТШИНОВИЧ, г.р. 1907, д.Илебер,  291 сп, 63 сд, погиб 15.10.43

САФИН АГЛИУЛЛА, г.р. 1914, с.Мамалай, моб. Сабинским РВК, 169 мсп, 86 мсд, погиб 2.03.40

САФИН ТАХАУ САФИНОВИЧ, г.р. 1925, Сабинский р-н, лесхоз,  умер от ран 12.02.44

САФИУЛЛИН (САЙФУЛЛИН) МУХАМЕТ, г.р. 1903, д.Мартыново, моб. Сабинским РВК, 300 сд, погиб 43

СЕРЕДИНИН АЛЕКСАНДР СЕМЕНОВИЧ, г.р. 1920, Арский р-н, с.Новое Чурилино, моб. Сабинским РВК, с-т, 28 ап, погиб 1.42

СИБАГАТУЛЛИН АГЛИУЛЛА, г.р. 1918, д.Чабки-Сабы, моб. Железнодорожным РВК Коми, 382 сп, 84 сд, умер от ран 21.8.42

СИРАЗИЕВ НУРМУХАММАТ СИРАЗИЕВИЧ, г.р. 1896, с.Олуяз,  3 шисапбр РГК, погиб 14.11.43

СИТДИКОВ АБДУЛЛА, г.р. 1908, Сабинский р-н, 164 сд, погиб 2.12.43

СОРОКИН АЛЕКСАНДР ЕГОРОВИЧ, г.р. 1913, Тюлячинский р-н, с.Субаш,  18 зп, умер от ран 07.43

ТАЗЕТДИНОВ САДРЕТДИН ТАЗИЕВИЧ, г.р. 1909, с.Старый Мичан,  РВК, 148 сд, погиб 2.42

ФАЙЗУЛЛИН ВАФА, г.р. 1905, с.Шемордан, моб. Гурьевским РВК Новосибирской обл., 134 сп, умер от ран 11.05.43

ХАЙРУЛЛИН ХАСАН ХАЙРУЛЛОВИЧ, г.р. 1908, Арский р-н, п.Новые Отары,  1289 сп,  погиб 5.11.42

ХАМАТЗАРИПОВ АГЗАМ, г.р. 1907, Сабинский р-н, моб. Заиграевским РВК Бурятии,  погиб 22.01.43

ХИСАМБИЕВ ЗИННАТ, г.р. 1897, Сабинский р-н, 220 сд, погиб 8.03.44

ХУЗИАХМЕТОВ АБДУЛЬБАР, г.р. 1915, д.Сабай (Кильдебяк),  50 осбр(311 сд), погиб 17.02.42

ШАЙДУЛЛИН ХАЙЗИНУР, г.р. 1921, с.Сабабаш,  216 гв.пап, 7 ад РГК, погиб 29.05.44

ШАЙХУТДИНОВ АБДУЛ, г.р. 1916, Сабинский р-н, моб. Юдинским РВК, 358 сд, погиб 23.02.42

ШАРИПОВ МАЛИК, г.р. 1915, д.Пукаль, моб. Сабинским РВК, 208 сп, 18 сд, погиб 1.42

ШАЯХМЕТОВ АБДУЛ АХМЕТОВИЧ, г.р. 1918, моб. Сабинским РВК, 311 сп, умер от ран 3.1.42

ЯРУЛЛИН АГЛИУЛЛА ЯРУЛЛОВИЧ, г.р. 1897, Тюлячинский р-н, д.Нижние Савруши,  погиб 20.10.42

Михаил Черепанов.