Саба таңнары

Илфак Шиһапов: "Тирес өеменә һәйкәл кирәк"

- Авылда иң мөһим нәрсә тирес ул, энем, - диде миңа гомере буе авылда яшәгән, күпләп мал асраган, ике бакча чәчеп яшәгән бер абзый. - Тирес бар икән, йортта тормыш бара, тирес юк икән - юк. Башта аның сүзләре миңа шактый көлке тоелган иде. Ничек инде, гафу итегез, тормыш сыер...

- Авылда иң мөһим нәрсә тирес ул, энем, - диде миңа гомере буе авылда яшәгән, күпләп мал асраган, ике бакча чәчеп яшәгән бер абзый. - Тирес бар икән, йортта тормыш бара, тирес юк икән - юк.
Башта аның сүзләре миңа шактый көлке тоелган иде. Ничек инде, гафу итегез, тормыш сыер тизәге белән бәйле булсын ди?! Уйлана торгач, мин абзыйның хаклы, бик хаклы булуын аңладым. Авылларда йөргәндә игътибар итәм: иң хәлле, төзек тормышлы йортлар бакчасында - тирес өеме. Әле ул өем бер генә дә булмаска мөмкин. Нигә шулаймы?! Соң, йортта тирес өеме булсын өчен монда мал асраулары кирәк. Сыер бар икән йортта - тирес бар. Тик сыер бит ул тирес кенә түгел, сөт тә бирә, бозаулый, тормышны алга сөйри. Димәк, бу гаилә яшәргә тырыша, тормышка ябышкан.
Ә бакчаны алсак. Тирессез бакчада ни үстереп була? Бәрәңге бакчасын да даими тиресләп, ашлап тормасаң, ул ярлылана, бәрәңгене юньләп бирми. Помидор, кыяр, борыч, кишер, суган, чөгендер һәм башка түтәлләр турында әйтеп тә тормыйм инде. Тирессез берсе дә үсми диярлек. Менә шуңа да теге абзый бөтен яклап хаклы дип уйлыйм. Әлбәттә, эстетик яктан мин ниндидер уңайсызрак сүзләр язамдыр, тик шул тирес исе бик якын миңа.
Шакмаклап өелгән, күп очракта данлыклы Мисыр пирамидаларын хәтерләткән тирес өемнәре... Авылның бер яме бит алар. Әле менә яңа гына Әтнә районының Бәрәскә авылына баргач та бакчаларның шактыенда тирес өемнәре күреп, чын күңелдән шатланып кайттым мин. Бу авылда шәхси хуҗалыкларда гына да 2 мең баштан артык сыер асрыйлар, бозау-үгезләр санын белеп бетерерлек түгел. Иң бай авылларның берсе Бәрәскә. Һәм монда тирес өемнәре күп...
Шуны уйлыйм: тирестә үскән күпме яшелчә ашыйбыз без үз гомеребездә. Тонналаптыр.Тирес чыгару, тирес өю, тирес тарату... Болар үзләре үк чынлыкта ниндидер сакраль гамәлләр ич. Берәр заман берәр авылда тирес өеменә һәйкәл куйсаң да артык булмас иде. Тирес өеме, чыннан да, тормышның баруын күрсәтеп торучы бик ачык нәрсә ул. Мал бетсә, тирес өеме бетә, бакча туфрагы ярлылана, йортта сөт-май кибетнекенә алмашына, көтүгә чыгу туктый, авылның, йортның умыртка баганасы сына. Бу аяныч түгелмени? Яшәсен тирес өемнәре!
Илфак Шиһапов
Шәһри Казан

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 24 февраля 2018 в 10:10
    Саба районында әти-әниләрнең бердәм дәүләт имтиханы көне 22нче февраль көнне Россиякүләм акция кысаларында Саба гимназиясе базасында әти-әниләр өчен рус теленнән бердәм дәүләт имтиханы үткәрелде. Акциянең максаты - әти-әниләр һәм киң җәмәгатьчелекне бердәм дәүләт имтиханы уздыру шартлары һәм таләпләре белән якыннан таныштыру.
    25
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 10:05
    ГАМБУРГЕР Рецепт.
    16
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 09:50
    Уылдык ашыйсылар бар әле Быел Русиядә кызыл балык уылдыгына бәя төшәр дип көтелә. 2018нең көзенә илдә 492 мең тонна сөләйман балыгы тотылырга тиеш. Бу бик күп. Димәк, русиялеләр затлы балыкка да рәхәтләнеп туеначаклар, авыз тутырып аның уылдыгын да ашый алачаклар.
    42
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 09:09
    Тормышта – бер төрле, сәхнәдә икенче булмыйлар Сәхнәгә нинди генә киемнән чыксам да, мин барыбер шул ук калфаклы Гөлсирин инде. Халык мине шулай кабул итте, шулай хәтерендә калдырды. Калфаклы җырчы булу ул – җырга, көйгә, сүзгә, тормышта үз-үзеңне тотышыңа бермә-бер таләпчән булу дигән сүз. Ваһапов фестивале лауреаты Гөлсирин Абдуллина белән әңгәмә әнә шулай башланды. Әңгәмәгә сәбәп тә бар: соңгы вакытта ваһаповчылар арасыннан кара мәче үткән дип ишеттек...
    50
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 08:41
    “ Башваткыч” интеллектуаль уен 22 февральдә Лесхоз Мәдәният Йортында “ Башваткыч” интеллектуаль уен оештырылды.
    76
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 08:18
    БРКХ Росиянең педиатрия профиле иң яхшы медицина оешмасы булып танылды Балалар республика клиник хастаханәсе (ДРКБ) Росия Педиатрлары союзы бәйгесендә «2017 елның педиатрия профильле иң яхшы медицина учреждениесе» номинациясендә җиңү яулады.
    35
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 07:47
    День рождения лотереи День рождения лотереи отмечается 24 февраля. Именно в этот день в 1466 году прошел первый в Европе розыгрыш. Его устроила вдова нидерландского художника Яна ван Эйка в г. Брюгге (Бельгия). Лотерея была приурочена к 25-й годовщине смерти ее мужа. Основная часть доходов мероприятия стала вкладом в благотворительность для городских бедняков, и лишь небольшая сумма пошла учредительнице.
    34
    0
    0
  • 23 февраля 2018 в 19:35
    “БЕР КУРЧАК ЯСАУ ӨЧЕН 3-4 КӨН КИРӘК” Түбән Камада яшәүче Чулпан Фәйзуллина күңелендәге матурлыкларын чәчәкләргә, курчакларга күчерә. Күргәч, үзләре белән сөйләшәсе килә торган, берсеннән-берсе матур курчаклар ясый ул.
    101
    0
    0
  • 23 февраля 2018 в 18:38
    Татарстанда шактый салкынайтачак һәм томан төшәчәк Төнлә урыны белән 30 градуска кадәр салкын булуы фаразлана.
    170
    0
    0
  • 23 февраля 2018 в 18:31
    Солдатта булган, диләр… [Инстаграмга күзәтү] Бүген Ватанны саклаучылар көне, ир-атларның бәйрәме. Шул уңайдан Инстаграмда татар җырчылары, артистлары армия елларын искә алып, фотолары белән бүлешә.
    169
    0
    0
  • 23 февраля 2018 в 18:28
    Алинә Заһитовага алтын медаль китергән чыгышы [видео] 15 яшьлек Алинә Заһитова тимераякта шууда алтын медальгә ия булды. Аның чыгышыннан видео тәкъдим итәбез.
    208
    0
    1
  • 23 февраля 2018 в 17:56
    Бәкердә “Запорожец”лар узышты 2015 елдан башлап “ГАЗ-21 Волга” авторетро клубы президенты, Татарстан парламенты рәисе Фәрит Мөхәммәтшинның махсус фонды булдырылган.
    109
    0
    0
  • 23 февраля 2018 в 17:39
    Коткарылган 34 гомер Үзенең 59 ел яшәү дәверендә ул яраткан Иделендә кешеләр батканын күп тапкырлар күргән. Барлыгы 34 кеше. Ул һәммәсен дә коткарган.
    137
    0
    0
  • 23 февраля 2018 в 16:21
    Выборы - Роберт МИФ
  • 22 февраля 2018 в 11:07
    Жители Якутии передали привет Ди Каприо
  • 21 февраля 2018 в 07:56
    Яңалыклар тапшыруын алып баручы Екатерина Андреева үз вазифасыннан азат ителде «Беренче канал»дагы «Время» тапшыруын алып баручы Екатерина Андреева Мәскәүнең кичке эфирларына чыкмый башлады. Аның урынына «Беренче канал» генераль директорының урынбасарын Кирилл Клейменовны куйдылар.
    834
    0
    1
  • 21 февраля 2018 в 08:40
    СОҢГЫ СЕЛФИ ҺӘМ ХУШЛАШУ СҮЗЛӘРЕ… /ФОТО, ВИДЕО/ Кичә Ижевскта апалы-сеңелле ике кыз кичкырын биек йортның соңгы катындагы балконнан сикергәннәр. 15 яшьлек Настя һәм 12 яшьлек Маша үз-үзләренә кул салыр алдыннан инстаграмга видео һәм хушлашу сүзләре язып салганнар.
    759
    0
    0
  • 21 февраля 2018 в 17:06
    Җырчы Иркәгә нәрсә булган?! «Нооо,авыр да булды бу кон…» дип, башлаган сүзен Иркә үзенең аккаунтында.
    560
    0
    0
  • 21 февраля 2018 в 19:09
    Мәскәү салкыннары Татарстанга килә 23-28 февральдә Россия башкаласында уртача температура нормадан 7-12 градуска кимрәк булачак.
    438
    0
    1
  • 21 февраля 2018 в 18:10
    Казанбаш мәктәбе укучылары агулану буенча тикшерү төгәлләнгән Арча районында гаеплеләр җәзага тартылган.
    410
    0
    0
  • 23 февраля 2018 в 16:53
    Ләйсән Гыймаева яңалыгы белән уртаклаша Ләйсән Гыймаеваның өченчегә бәбәй көткәнен күбесе инде күптән сизеп алса да, җырчы бу көннәргә кадәр һаман сер бирмәде: «әйе» димәде, «юк» димәде.
    408
    0
    1
  • 22 февраля 2018 в 11:12
    Контрактчы Илнар ялга кайткан Бүген районыбыздан 95 егет Россиянең төрле төбәкләрендә хәрби бурычын үти. Егетләрнең күбесе Домодедово, Мытищи, Йошкар-Ола шәһәрләрендә хезмәт итә. Быел барлыгы 254 егет хәрби хезмәткә чакыру комиссиясенә киләчәк.
    387
    0
    2
  • 23 февраля 2018 в 15:04
    Ике яклы кеше үзенә урын таба алмый Саба мәчетенә атна саен җомга намазына ике йөзләп кеше җыела икән. Җыйнак кына мәчеттә бер залга гына сыеша алмыйча, икенчесенә чыгалар. Шуңа күрә халык акчасына һәм оешмалар ярдәме белән яңасын сала башлаганнар. Мәчеткә йөрүчеләр арасында яшьләр дә күп. Дөрес, бу гамәлне аңлап кабул итүчеләр дә, хупламаучылар да бар.
    344
    0
    2